Historia szkoły

• • • Historia Szkoły Podstawowej im. H. CH. Andersena w Petrykozach

    • Szkoła w Petrykozach – najstarsza w powiecie pabianickim – powstała w 1864 roku. Jej początki sięgają okresu po upadku Powstania Styczniowego. Na mocy ukazu z 2 marca z parcelowanego majątku Petrykozy przeznaczono pod szkołę działkę o powierzchni 2 morgów i 278 prętów.

      Początkowo nauka odbywała się wyłącznie w miesiącach zimowych, w budynku wynajmowanym od kolonii Petrykozy. Wkrótce jednak na szkolnej działce wzniesiono własny budynek kryty słomą. Szkoła funkcjonowała wówczas jako placówka z jednym nauczycielem.

      W 1873 roku szkoła otrzymała dodatkowo ziemię nad rzeką Ner w Gorzewie. Około 1890 roku budynek szkoły spłonął. Już rok później, w 1891 roku, wzniesiono nowy, murowany budynek z jedną salą lekcyjną oraz mieszkaniem dla nauczyciela. Budynek ten służył społeczności szkolnej aż do lat 70. XX wieku.

      Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku szkoła nadal funkcjonowała jako placówka jednoklasowa, a nauczycielem był Jan Bartoszek. W latach 20. pracowali tu również Maria Kozieł oraz pan Grzegorzewski. W 1927 roku, w wyniku konkursu, stanowisko kierownika szkoły objął Teofil Kawala, a nauczycielką została jego żona Władysława Kawala.

      Od 1929 roku, po likwidacji szkoły w Gorzewie, do zespołu pedagogicznego dołączył Jan Wojewoda. W tym okresie ufundowano także pierwszy sztandar szkoły. W 1930 roku powstała filia szkoły w Piątkowisku, a sama szkoła w Petrykozach stała się placówką czteroklasową. W 1936 roku rozpoczął działalność pierwszy Komitet Rozbudowy Szkoły, którego działania doprowadziły do powstania w 1938 roku nowego, piętrowego budynku. Do dziś stanowi on część obecnego kompleksu szkolnego.

      Po wybuchu II wojny światowej nauka trwała jedynie do świąt Bożego Narodzenia w 1939 roku. Następnie polska szkoła została zlikwidowana, a w jej miejsce utworzono szkołę niemiecką. Niemcy rozszerzyli teren szkoły, ogrodzili go oraz odbudowali sanitariaty. Z polskich nauczycieli jedynie Władysława Kawala mogła nadal prowadzić zajęcia. Teofil Kawala musiał się ukrywać, natomiast Jan Wojewoda został więźniem obozu w Radogoszczu.

      Po zakończeniu wojny polska szkoła wznowiła działalność 2 lutego 1945 roku. Funkcję kierownika objął Feliks Hemer, a nauczycielkami zostały jego żona Bronisława Hemer oraz nadal pracująca Władysława Kawala. Wkrótce do pracy powrócił także Jan Wojewoda, a grono pedagogiczne powiększyli Czesław Owczarek i Helena Korzyńska. W 1947 roku w starym budynku szkolnym utworzono przedszkole.

      W 1950 roku stanowisko kierownika szkoły objął Stefan Łazurski, który rozpoczął pracę wraz z żoną Genowefą Łazurską. Był to trudny okres powojennej odbudowy kraju, a jednocześnie czas silnej ideologizacji życia społecznego w okresie stalinowskim, która obejmowała również system oświaty.

      Od 1958 roku funkcję kierownika szkoły pełniła Leokadia Dura. W tym czasie w szkole pracowali między innymi: Antoni Dura, Jadwiga Szewc, Grażyna Kowalska oraz Kazimiera Madler. W kolejnych latach, wraz z rozwojem szkoły, grono pedagogiczne znacznie się powiększyło.

      W następnych dekadach funkcję dyrektora szkoły pełnili:

      • Witold Nowak (1972–1974),

      • Zygmunt Łuszcz (1974–1976),

      • Lucja Łuszcz (1976–1982),

      • Krystyna Palmowska (1982–1986),

      • Kunegunda Miszczak (1986).

      Od czasu wybudowania budynku w 1938 roku szkoła przechodziła jedynie doraźne remonty. Z biegiem lat, wraz ze zmianami organizacyjnymi, budynek przestał jednak wystarczać dla rosnącej liczby uczniów. Podejmowano próby rozbudowy – powoływano kolejne komitety – lecz przez długi czas nie udawało się ich zrealizować.

      W 1987 roku dyrektorem szkoły został Stanisław Dzwoniarek, który podjął działania zmierzające do jej rozbudowy. Dzięki jego staraniom udało się dobudować jedno dodatkowe pomieszczenie.

      W 1991 roku, kiedy szkoły zostały przejęte przez Gminę Pabianice, funkcję dyrektora powierzono Januszowi Retkowskiemu. Pełnił ją aż do 2016 roku, czyli przez 25 lat, najdłużej w historii szkoły.

      W 1994 roku powstał Społeczny Komitet Modernizacji i Rozbudowy Szkoły. Z inicjatywy Teresy Gwizdały, Teresy Miszczak, Piotra Morawskiego, Bogusława Pecia oraz Komitetu Rodzicielskiego, reprezentowanego przez Henryka Miszewskiego, Wiesława Madeja i Adama Żmudzińskiego, we współpracy z dyrektorem rozpoczęto szeroko zakrojoną modernizację szkoły. Prace obejmowały między innymi zmianę systemu ogrzewania na elektryczny, przebudowę klas, wyposażenie szkoły w wewnętrzne sanitariaty oraz dobudowę mini sali gimnastycznej.

      W 1996 roku, po zakończeniu pierwszego etapu rozbudowy, szkoła uroczyście otrzymała imię Hansa Christiana Andersena. We współpracy z Ambasadą Danii ufundowano wówczas także drugi sztandar szkoły.

      W latach 1997–2013 trwały kolejne etapy rozbudowy i modernizacji. Połączono dwa budynki szkolne, powstały nowe pracownie dla klas I–III, utworzono oddziały przedszkolne, pomieszczenia administracyjne oraz gabinet pielęgniarski. Szkoła została także skomputeryzowana, a jej wygląd zewnętrzny uległ znaczącej zmianie. Powiększono teren szkoły, wykonano nowe ogrodzenie, przed którym powstał chodnik z barierkami zabezpieczającymi. Zbudowano również boiska sportowe, place zabaw oraz parking.

      Przy szkole działa filia biblioteki publicznej oraz LUKS Sprawni.

      W kolejnych latach prowadzone były liczne prace modernizacyjne i inwestycyjne, mające na celu dalszy rozwój placówki. Dzięki zaangażowaniu nauczycieli, pracowników szkoły, rodziców oraz wsparciu Gminy Pabianice, wiejska szkoła w Petrykozach może dziś z powodzeniem konkurować ze szkołami miejskimi, a w wielu dziedzinach nawet je przewyższać.

      W 2018 roku rozpoczęła się kolejna rozbudowa szkoły. Powstała nowa sala gimnastyczna oraz nowoczesne pracownie dydaktyczne. Uroczyste otwarcie nowej części szkoły odbyło się 31 stycznia 2020 roku. W tym samym czasie świętowano również 155-lecie istnienia szkoły.

      Najnowszym jubileuszem w historii szkoły były obchody 160-lecia, które odbyły się 10 października 2024 roku.